Etyka w biznesie

businessman z rogamiNapisanie tego tekstu zostało zainspirowane żartobliwą wymianą komentarzy ze znajomymi na Facebooku w trakcie której poruszony został temat etyki w biznesie. Czy łatwo jest prowadzić działalność gospodarczą zgodnie z przepisami prawa i niepisanym kodeksem moralnym? Czy etyczne zachowania dotyczą tylko przedsiębiorców? Czy samo zastanawianie się nad tym zagadnieniem nie jest już nieetyczne? Czym tak naprawdę jest pojęcie etyki w biznesie?

Idealny świat

W idealnym świecie każdy, niezależnie czy to w biznesie, czy w życiu prywatnym kierowałby się pewnymi normami regulującymi wzajemne relacje. Ważny byłby szacunek, zaufanie, prawda i szczerość. Nikt nie oszukiwałby, nie kombinował i nie łamał przepisów. Ale to jedynie ułuda. Idealny świat nie istnieje. Tak samo jak perfekcyjni ludzie, którzy musieliby go zamieszkiwać.

Powróćmy do rzeczywistości

Jak to się wygląda w realnym świecie? Większość przedsiębiorców czy pracowników odpowie, że oczywiście zachowuje etykę w pracy. Jednakże jeśli zbadać to zagadnienie lepiej, np. w nieoficjalnych rozmowach bądź anonimowych ankietach, okazuje się, że realia nie są już tak kolorowe. Bardzo wielu pracowników nie uważa, że korzystanie z narzędzi firmowych do celów prywatnych jest złe. W końcu czemu nie wykorzystywać abonamentu w telefonie? Ma się zmarnować? Dlaczego nie wydrukować sobie dokumentów niezwiązanych z pracą zawodową? Czemu nie przynieść sobie do domu kilku niezbędnych artykułów biurowych z magazynu firmowego? Dla wielu osób to nie jest nic złego, przecież wszyscy to robią. Nie chce tego oceniać, gdyż bardziej interesujące jest dla mnie to, że częstym powodem nadużyć jest niewystarczające wynagradzanie pracowników. Poprzez korzystanie z zasobów firmy pracownicy starają się w pewien sposób zrekompensować sobie zbyt niskie zarobki. Czy to oznacza, że osoba z wysoką pensją nie korzysta możliwości nadwyrężenia budżetu firmy? Wydaję mi się, że nie. Im wyższe stanowisko, tym większe możliwości…

A jak to wygląda u przedsiębiorców, właścicieli firm czy osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą? Zdanie, które teraz napiszę może wydać się Wam nierozsądne. Jednakże uważam, że prowadzenie działalności zgodnie z literą prawa jest bardzo trudne. Często oznacza to więcej pracy, może opóźniać proces decyzyjny, a także powodować niemożliwość wykonania jakiegoś działania. Ostatecznie pozwala to na bycie „czystym”. Z drugiej jednak strony przedsiębiorca, który musi sprostać wielu wymaganiom w pewnym momencie może mieć po prostu dość i poczuć zniechęcenie. Szczególnie, gdy widzi dookoła nieuczciwą konkurencję, która oszukuje klientów i powoduje negatywną ocenę całej branży, bazując na krótkotrwałych korzyściach finansowych. Trudno wtedy wierzyć w zasadność etycznego prowadzeniu biznesu, gdy wszyscy dookoła to ignorują, często z wymiernymi dla siebie korzyściami.

CSR i ład korporacyjny

Duże firmy, międzynarodowe korporacje dwoją się i troją, aby udowadniać swoim klientom, że ich działania są etyczne. Wszelkie działania z zakresu CSR (ang. Corporate Social Responsibility – społeczna odpowiedzialność biznesu) mają za zadanie uwzględnić relacje z różnymi grupami interesariuszy (społeczeństwo – np. w zakresie ochrony środowiska, kontrahenci, pracownicy). Ma to  na celu wykreowanie przedsiębiorstwa na dbające o otoczenie, innowacyjne. Jednakże mają one przede wszystkim w dłuższej perspektywie przełożyć się na korzyści finansowe dla przedsiębiorstwa. Tak więc działania z tego zakresu promują zachowania etyczne w biznesie, przy jednoczesnym osiąganiu celów statutowych firmy.

Przedsiębiorstwa wprowadzają również ład korporacyjny (corporate govermance) czyli zasady i normy przydatne przy szeroko pojętym zarządzaniu organizacją często formułowane w postaci kodeksów dobrych praktyk. Posiadanie takich uregulowań potwierdza renomę przedsiębiorstwa i jest swego rodzaju gwarantem równowagi interesów różnych podmiotów. Poprzez takie regulacje firmy potwierdzają swoją dojrzałość biznesową i chcą zagwarantować, że ich działania są prowadzone w sposób etyczny. Dzięki temu firma podwyższa swoją pozycję na rynku, a przez to zwiększa się zainteresowanie nią. Całość tych działań prowadzi do rozwoju przedsiębiorstwa i przekłada się na wymierne korzyści.

Słowo na koniec

Może przyjść nam do głowy pytanie: Czy etyka w biznesie i karierze zawodowej się opłaca? Czasami takie zachowanie może przełożyć się na niewykorzystanie okazji biznesowej czy zawodowej. Z drugiej strony jednak, zawsze będziemy mieli pewność, że zachowując się według reguł, nikt nie będzie miał możliwości wytknięcia nam błędów i nieetycznych zachowań. Co więcej, bez problemu spojrzymy sobie w twarz w lustrze.

 

Źródło obrazka (CC): flickr.com, autor: Thomas Hawk’s