Niedozwolone pytania podczas rozmowy o pracę

Mężczyzna z ustami zaklejonymi taśmąRozmowy rekrutacyjne to stresujące doświadczenie nawet dla osób, które już wielokrotnie w nich uczestniczyły. Chęć zaprezentowania się w jak najlepszym świetle, próba dopasowania odpowiedzi do nieznanych nam kryteriów oceny i oczywiście bezgraniczne pragnienie przypodobania się osobie prowadzącej rekrutację może zaburzyć w nas umiejętność jasnego postrzegania sytuacji. Istnieje możliwość, iż rekruter będzie chciał taką okoliczność wykorzystać i zada nam pytania, które nie powinny się nigdy pojawić na rozmowie kwalifikacyjnej.

 

Zakazane pytania

Kodeks Pracy reguluje pewne kwestie, które nie powinny mieć wpływu na nasze zatrudnienie. Są to:

  • płeć,
  • wiek,
  • niepełnosprawność,
  • rasa,
  • religia,
  • narodowość,
  • przekonania polityczne,
  • przynależność związkowa,
  • pochodzenie etniczne,
  • wyznanie,
  • orientacja seksualna.

Wszystkie wyżej wymienione zagadnienia, poza nielicznymi, uzasadnionymi wyjątkami, nie powinny być poruszane na rozmowie kwalifikacyjnej. Co więcej, nie masz obowiązku zamieszczać tych informacji w swoim CV.

Konstytucja RP, Kodeks Cywilny, Ustawa o Ochronie Danych Osobowych i inne przepisy gwarantują nam również prawo do odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania dotyczące:

  • rodziny,
  • planów małżeńskich i rodzicielskich,
  • wychowania i zdrowia dzieci,
  • wykształcenia członków rodziny,
  • miejsca zatrudnienia współmałżonka,
  • stanu zdrowia,
  • kondycji finansowej,
  • stanu posiadania.

Osoba zadająca pytania dotyczące powyższych kwestii narusza nasze dobra osobiste i co więcej okazuje swój brak profesjonalizmu i fundamentalnej wiedzy na temat wykonywanej przez siebie pracy.

 

Przykładowe niedozwolone pytania

  • Gdzie pracuje Pani mąż/ Pana żona?
  • Czy ma Pan/i kredyt?
  • Jak sprawują się Pani/a dzieci?
  • Jakie wykształcenie mają Pana/i rodzice?
  • Czy posiada Pan/i własne mieszkanie?
  • Czy planuje Pan/i ślub?
  • Czy jest Pani w ciąży?
  • Czy planuje Pani w ciągu najbliższych kilku lat zajść w ciążę?
  • Czy jest Pan/i katolikiem?
  • Na kogo głosował Pan/i w ostatnich wyborach?
  • Czy ma Pan poglądy prawicowe czy lewicowe?
  • Czy jest Pan/i homoseksualistą?
  • Jaką szkołę wybrał Pan/i dla swoich dzieci?
  • Czy choruje Pan/i na jakieś choroby przewlekłe?
  • Czy w Pana/i rodzinie były przypadki zachorowania na … ?
  • Czy działał Pan/i w związkach zawodowych?
  • Ile ma Pan/i lat?

Przykłady takich pytań możemy mnożyć, należy jednak pamiętać, że są prawo gwarantuje nam brak obowiązku odpowiedzi na nie.

 

Co zrobić, gdy usłyszy się jedno z niedozwolonych pytań?

Po pierwsze warto się zastanowić, czy chcemy pracować w takim miejscu. W firmie, która już na początku nie przestrzega fundamentalnych praw gwarantowanych przez polskie prawo. Może być to sygnał, iż tego typu praktyki mają również miejsce już po zatrudnieniu.

Podpowiedź 1:

W sytuacja, gdy usłyszysz pytanie, które nie ma wpływu na ocenę Twoich kompetencji na danym stanowisku, możesz zapytać się jaki ma ono związek z celem rozmowy. Bardzo często w takiej sytuacji rekruterzy się wycofują.

Podpowiedź 2:

Możesz spokojnie odpowiedzieć, że nie czujesz się zobowiązany/a do odpowiedzi na zadane pytanie.

Podpowiedź 3:

Czasami pytania nie są zadane bezpośrednio. Dobrze prezentuje to poniższy przykład:

Czy uważa Pani (bo jednak to kobiety zazwyczaj otrzymują tego rodzaju pytania), że  są jakieś przeciwskazania, aby osoba posiadająca dzieci/zamężna wykonywała obowiązki na tym stanowisku?

Warto w tym miejscu odpowiedzieć konkretnie i rzeczowo:

Moje sprawy osobiste nie mają nigdy wpływu na jakość i efektywność wykonywanej przeze mnie pracy. Strefa zawodowa i osobista są od siebie wyraźnie oddzielone.

Podpowiedź 4:

Nie warto od razu zwracać rekruterowi uwagi, iż zadał niestosowne pytanie, łamiące prawo i straszyć go sądem. Nic w taki sposób nie osiągniesz. Lepiej do całej sytuacji podejść ze spokojem. Czasami dobrym pomysłem na zakazane pytania jest poczucie humoru, które pomoże rozładować ciężką sytuację i przełamać niewidoczną barierę pomiędzy Tobą a osobą przeprowadzającą rozmowę.

Podpowiedź 5:

Niezależnie od sytuacji, zadanego pytania czy zachowania rekrutera pamiętaj o kulturze osobistej. Nie ma nic gorszego niż wdanie się w wymianę zdań z osobą pozbawioną profesjonalizmu i zasad dobrego wychowania. Najważniejsze to zostawić po sobie dobre wrażenie. Więc nawet w takim przypadku na zadane pytanie odpowiadaj w sposób grzeczny i taktowny.

 

Słowem podsumowania

Podczas rozmowy rekrutacyjnej należy skupić się na jak najlepszym zaprezentowaniu własnej osoby, lecz nie możemy zapominać o sobie samym i naszych prawach. Gdy pojawi się zakazane pytanie zachowaj zimną krew i skorzystaj z jednej z powyższych rad. Czasami rekruter w taki sposób chce sprawdzić Twoją asertywność i zachowanie pod wpływem stresu. Jednakże są inne, lepsze sposoby na zbadanie tych kompetencji. A nieodpowiednie pytanie, które padło podczas rozmowy kwalifikacyjnej może istotne odbić się na opinii o firmie i zbudować jej negatywny obraz.Niestety, musimy być świadomi, że brak odpowiedzi, może przekreślić szanse na zatrudnienie. Jednak warto tu dokonać wartościowania naszych celów i wymagań. To jaką decyzję podejmiemy odbije się na naszym dalszym życiu. Jeśli będziemy asertywni i nie odpowiemy na zadane pytanie może się okazać, że wciąż będziemy bezrobotni. Z drugiej strony odpowiedź może spowodować dalsze konsekwencje w nieprawidłowym postępowaniu pracodawcy. Wybór należy do Ciebie.

Ja ze swojej strony życzę, abyś na swojej drodze napotykał samych kompetentnych i profesjonalnych rekruterów. Do dzieła, uwierz w siebie i zdobądź wymarzoną pracę. Powodzenia!

 

Tekst powstał na potrzeby aplikacji Virtual Recruiter, która pozwala na przygotowanie się rozmowy rekrutacyjnej korzystając ze smartphona. VR to zwycięzca Strartup Weekend Trójmiasto i już niebawem światło dzienne ujrzy wersja Beta tej publikacji. A  w oczekiwaniu na Betę zapraszam do odwiedzenia Fanpage Virtual Recruiter na Facebooku

 

Źródło obrazka: freedigitalphotos.net